De EU praat al jaren over het recht voor consumenten om bij grote schandalen als dieselgate – waarbij autoproducenten als Volkswagen logen over de uitstoot van stikstofoxiden van de wagens – gezamenlijk naar de rechter te stappen. Nu is dat in de meeste lidstaten alleen mogelijk voor individuele (getroffen) burgers. Die hebben daar vaak geen trek in vanwege de hoge kosten en lange procedures.

In het voorstel van de Commissie krijgen consumentenbonden of andere consumentenorganisaties eveneens het recht om de schade te verhalen. Als de rechter de organisaties gelijk geeft, wordt de producent gedwongen tot financiële compensatie, vervanging of reparatie. Het nieuwe consumentenrecht geldt niet met terugwerkende kracht, dus Volkswagen kan er niet alsnog mee worden aangepakt.

‘Amerikaanse toestanden’

Om misbruik te voorkomen – de Commissie wil geen ‘Amerikaanse toestanden’ – moeten de consumentenorganisaties bonafide zijn en geen winstoogmerk hebben. Brussel wil voorkomen dat advocatenkantoren de nieuwe rechten inzetten voor profijtelijke megaclaims.

De Commissie scherpt verder de regels aan tegen misleidende reclame. Producenten van onder meer chocopasta, vissticks en wasmiddel verkopen soms goederen van mindere kwaliteit (minder chocola in de pasta, minder vis in de vissticks) in Oost-Europese landen, terwijl de verpakking dat niet vermeldt. De Commissie wil dit soort misleiding bestraffen met een boete van minimaal 4 procent van de omzet van het betrokken bedrijf in dat land.

Ook bij online-aankopen krijgt de consument meer waarborgen. De koper moet worden geïnformeerd hoe de zoekresultaten tot stand komen en of bedrijven betalen om genoemd te worden. Ook dient duidelijk te zijn of de verkoper een handelaar of individu is. Verder mogen consumenten ‘gratis digitale diensten’ waarvoor ze betalen met het gebruik van hun data, binnen twee weken die dienst opzeggen met de zekerheid dat alle verkregen gegevens worden vernietigd.

De Commissievoorstellen worden nu aan de EU-landen en het Europees Parlement voorgelegd. EU-ambtenaren verwachten een ‘stevige discussie’ met de lidstaten omdat vele daarvan hun eigen regels koesteren. Het Nederlandse kabinet heeft onlangs wetsvoorstellen naar de Tweede Kamer gestuurd die de consument meer rechten geeft. Die zijn deels in lijn met wat de Commissie op tafel legt. De Commissie benadrukt dat zij alleen een wettelijk kader neerzet, lidstaten kunnen daarvan afwijken.

Bron: Volkskrant.nl