Opt-out wordt opt-in

Onder het opt-out systeem wordt door middel van een sticker (NEE/JA of NEE/NEE) op de brievenbus aangegeven dat er geen prijs gesteld wordt op ongeadresseerd reclamedrukwerk. Met de JA/JA sticker wordt dit omgedraaid: Zonder sticker ontvang je geen reclamedrukwerk. Ongeadresseerd reclamedrukwerk mag dus alleen worden bezorgd als op de brievenbus een JA/JA sticker is aangebracht (opt-in-systeem). Mensen die wel folders en/of aanbiedingen willen ontvangen, moeten zelf een JA/JA sticker aanvragen.

Papierverspilling

Als reden voor het terugdringen van reclamefolders geeft de gemeente Amsterdam verduurzaming en minder papierverspilling. Betere milieubescherming door het tegengaan van papierverspilling en het voorkomen van de verspreiding van ongewenst drukwerk, met andere woorden; afvalpreventie. De maatregel zou jaarlijks 1,8 miljoen kilo papier besparen, aldus gemeente Amsterdam.

Huis-aan huisbladen

Huis-aan-huisbladen en politieke folders vormen een uitzondering, omdat hier ook informatie in kan staan die voor alle inwoners van belang is.  Een huis-aan-huisblad mag worden bezorgd, tenzij de bewoner expliciet kenbaar heeft gemaakt geen prijs te stellen op het ontvangen ervan.

Hoger beroep

De brancheorganisaties Kvgo, MailDB en Netwerk VSP van platform Spotta zijn het niet eens met de invoering van het opt-in systeem voor ongeadresseerd reclamedrukwerk en spande een rechtszaak aan, maar verloor deze. De brancheorganisaties gingen in hoger beroep.

De brancheorganisaties vinden dat het besluit tot een opt-in systeem is genomen op basis van verkeerde informatie. Bovendien zou de reclamefolderbranche onevenredig financieel worden benadeeld. Ook zou er sprake zijn van ondermijning van het landelijke opt-out systeem en worden marktverhoudingen verstoord, omdat huis-aan huisbladen en politieke folders niet onder het opt-in systeem vallen.

Heeft gemeente Amsterdam onrechtmatig gehandeld tegen de verspreiders van ongeadresseerd reclamedrukwerk door de overgang van een opt-out systeem naar een opt-in systeem?

Oordeel Gerechtshof Amsterdam

Net als de rechtbank wijst het hof de vorderingen van de brancheorganisaties af. Het invoeren van de JA/JA sticker door de gemeente Amsterdam was niet onrechtmatig tegenover de verspreiders van ongeadresseerd reclamedrukwerk. De gemeente was bevoegd het nieuwe systeem in te voeren.

Het nieuwe opt-in systeem vormt geen inbreuk op de eigendomsrechten van de brancheorganisaties,  is niet in strijd met de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken, noch met de Postwet. Ook heeft gemeente Amsterdam geen beginselen van behoorlijk bestuur geschonden. De hele uitspraak van het hof is hier na te lezen.

De uitspraak van het hof zal tot gevolg hebben dat veel gemeenten het Amsterdamse voorbeeld zullen gaan volgen. Zowel de gemeente Rotterdam als Utrecht hadden al besloten om de JA/JA sticker in te voeren.