De wet die aangepast zal worden is de Wet hergebruik van overheidsinformatie (Who). De aanleiding voor de wetswijziging is de Open data richtlijn die in 2019 is aangenomen door de Europese Unie. Nederland nam in 2021, twee jaar later, de richtlijn op in haar nationale wetgeving.

Advies Autoriteit Persoonsgegevens

De Open data richtlijn stelt dat overheidsinstellingen aangemoedigd moeten worden om gegevens te delen voor zowel onderzoeksdoeleinden als commercieel gebruik. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) stelde vorige week vast dat de Who te weinig grenzen stelde. Het risico hiervan is dat persoonsgegevens gedeeld kunnen worden zonder toestemming of medeweten van de mensen van wie de gegevens zijn.

De AP ziet het belang van open overheidsdata voor onderzoek wel in. AP-vicevoorzitter Monique Verdier noemt als voorbeeld dat er ook helemaal geen bezwaar is tegen het openbaren van bijvoorbeeld informatie over de hoeveelheid geplante bomen in een bepaalde wijk.

Als het gaat om mensen, hun adres, hun telefoonnummer, hun eigendommen, dan is het iets heel anders. Verdier: “Het zou niet aan overheidsinstellingen overgelaten moeten worden om af te wegen of persoonsgegevens gedeeld kunnen worden. Uiteindelijk behoor jij zelf te beslissen over jouw data. Tenzij de wetgever – en dus niet een overheidsorganisatie zelf – bepaalt dat dat niet zo is”.

Het kabinet volgt met deze wetswijziging het advies van de AP dus op. Zodra de Raad van State het wetsvoorstel heeft goedgekeurd, zal het naar de Tweede Kamer verzonden worden. Gaat de meerderheid hier akkoord, dan moet de Eerste Kamer het nog goedkeuren voor de wetswijziging in werking treedt.

AP eerder kritisch over persoonsgegevens in openbare registers

De AP uitte eerder dit jaar al kritiek op het openbaar maken van persoonsgegevens (1). De kritiek richtte zich voornamelijk op informatie in het Handelsregister en het Kadaster. De publieke toegankelijkheid van deze privé informatie zorgde namelijk al voor problemen. Zo kon iedereen het adres van een zzp’er inzien om deze persoon te stalken of bedreigen (3).

Ook is het mogelijk om algoritmes los te laten gaan op de persoonsgegevens in de openbare registers en deze informatie te combineren met gegevens uit andere bronnen. Bedrijven kunnen de analyses van deze big data (4) gebruiken om profielen van burgers op te stellen en zaken te verkopen.

In mei heeft het Kabinet er daarom al voor gezorgd dat zzp’ers hun privéadres kunnen afschermen (5) in het Handelsregister. In juni konden zij ook hun vestigingsadres afschermen (6). Zeker in tijden van thuiswerken (7), is het vestigingsadres immers ook het thuisadres.

Voor reguliere burgers is het nog niet mogelijk om hun adres af te schermen in het Kadaster. Dit openbare register blijft dus een risico vormen op de privacy van Nederlandse burgers. Dit zal na de wetswijziging helaas niet veranderen.

Bron: privacy-web.nl