Het wetsvoorstel introduceert meerdere nieuwe uitzonderingen op het verwerkingsverbod van bijzondere persoonsgegevens. Bijzondere persoonsgegevens zijn onder andere gegevens over iemands ras, godsdienst, gezondheid, seksuele leven of strafrechtelijk verleden. Een organisatie mag geen bijzondere persoonsgegevens gebruiken, tenzij daarvoor in de wet een uitzondering bestaat.

Hieronder een aantal voorbeelden van situaties waarvoor na doorvoering van de voorgestelde wijzigingen een uitzondering bestaat:

  • Het opnemen van gezondheidsgegevens in het interne ledenbestand van een patiëntenvereniging.
    De UAVG kent slechts een uitzondering voor politieke partijen, kerken en vakbonden om onder strikte voorwaarden bijzondere categorieën persoonsgegevens te mogen verwerken. Patiëntenverenigingen vallen nog niet onder deze uitzondering. Dit wil het wetsvoorstel veranderen.
  • Het vastleggen van gegevens over discriminatie of benadeling wegens afkomst, religie of seksuele geaardheid door het Huis voor klokkenluiders.
    Werkgevers met vijftig of meer werknemers zijn wettelijk verplicht een zogenaamd Huis voor klokkenluiders te hebben. Het Huis voor klokkenluiders adviseert werknemers die een vermoeden van een misstand hebben over de stappen die zij kunnen zetten. Ook heeft het Huis de taak om bepaalde misstanden te onderzoeken. Uit deze (wettelijke) advies- en onderzoekstaak vloeit regelmatig voort dat er bijzondere categorieën persoonsgegevens worden vastgelegd. Het is dus wenselijk dat ook voor het Huis een wettelijke uitzondering wordt gecreëerd.
  • De toegang tot gezondheidsgegevens door een accountant bij de uitoefening van zijn wettelijke controletaak bij een medische instelling.
    Veel bedrijven zijn verplicht hun jaarrekening te laten controleren door een accountant. Bij een accountantscontrole krijgt een accountant toegang tot gegevens van dat bedrijf, waaronder vaak ook persoonsgegevens van klanten of werknemers. In het geval van bijvoorbeeld een medische instelling kunnen daar ook gezondheidsgegevens tussen zitten. Het wetsvoorstel bevat een grondslag voor het verwerken van bijzondere persoonsgegevens door accountants bij de uitoefening van hun controletaak.
  • Het doorsturen van verkeersboetes door een leasemaatschappij of autoverhuurbedrijf aan de berijder.
    Verkeersboetes waarvoor kentekenaansprakelijkheid geldt worden administratiefrechtelijk of strafrechtelijk afgedaan. Het versturen en doorsturen van deze boetes door een leasemaatschappij of autoverhuurbedrijf aan de berijder kan daardoor een verwerking van strafrechtelijke gegevens inhouden, welke alleen is toegestaan als lidstaten dit in de wet vastleggen. Het wetsvoorstel wil hiervoor een duidelijke grondslag op nemen in de Wegenverkeerswet 1994.

Jongeren en het recht op privacy

Naast een aantal nieuwe uitzonderingen op het verwerkingsverbod van bijzondere persoonsgegevens, introduceert het wetsvoorstel ook wat meer rechten voor jongeren. Jongeren tussen 12 en 16 jaar kunnen onafhankelijk besluiten een verwerking van hun eigen persoonsgegevens te stoppen, ook al is deze gebaseerd op de toestemming van een ouder of verzorger. Deze nuancering is aangebracht vanwege de discussie dat ook jongeren recht hebben op privacy.

De AVG biedt lidstaten de mogelijkheid om de leeftijdsgrens voor het géven van toestemming voor online verwerkingen waarvoor toestemming nodig is, te versoepelen naar 13 jaar. Van die mogelijkheid wordt in Nederland geen gebruik gemaakt.

Ook voor de overige drie situaties waarin toestemming op basis van de AVG nodig is, geldt dat een kind onder de 16 jaar vervangende toestemming nodig heeft. Dit betreft de toestemming voor het verwerken van bijzondere categorieën van persoonsgegevens, de toestemming voor het proces van geautomatiseerde besluitvorming en de doorgifte van bijzondere categorieën van persoonsgegevens naar sommige derde landen. Jongeren tussen 12 en 16 jaar kunnen die toestemming na de wetswijziging wel zelfstandig intrekken.

Resultaten internetconsultatie

Door internetconsultatie krijgen meer mensen, bedrijven en instellingen informatie over wetgeving die in voorbereiding is en kunnen zij suggesties doen om de kwaliteit en uitvoerbaarheid van deze voorstellen te verbeteren.

Geïnteresseerden kunnen via internetconsultatie.nl op het voorstel reageren voordat de Ministerraad een besluit neemt over het wetsvoorstel. Na het besluit verschijnt een kort verslag over de resultaten op internetconsultatie.nl. In dit verslag komt ook terug hoe de resultaten in het voorstel zijn verwerkt.

Wilt u meer informatie over de AVG of heeft u andere privacy gerelateerde vragen? Neem dan contact met ons op.