Vaak genoeg is werknemersspionage niet alleen juridisch problematisch, maar lost het ook niks op. Net als in andere domeinen, zoals criminaliteitsbestrijding en online adverteren, biedt het opslaan van meer data en meer surveillance slechts een schijnoplossing voor dieper liggende kwesties.

Sinds jaar en dag wordt technologie ingezet om werknemers te beheersen. In zijn meesterwerk Modern Times (1936) worden Charlie Chaplin en collega’s door de baas in de smiezen gehouden en vermanend toegesproken via een videoverbinding, overigens de inspiratie voor de beroemde telescreens en slogan ‘Big Brother is watching you’ in de beruchte roman ‘1984’ van George Orwell. Toegangspoortjes, camera’s en opzichters bespieden ons nog tenminste in ons gezicht. Maar naarmate technologie kleiner en krachtiger wordt, wordt haar inzet onopvallender en indringender. Iedere werknemer voelt soms wel dat de baas meekijkt, maar vrijwel niemand weet precies welke geraffineerde data-analyses en andere spionagetechnieken werkgevers kunnen loslaten op hun beroepsbevolking.

Datagedreven spelletjes

In een recent overzichtsartikel biedt de Amerikaanse denktank Data & Society een nuttige bloemlezing, onderverdeeld in vier categorieën: technieken die voorspellen, gezondheid meten, werktijd monitoren en werkzaamheden managen. Vooral bij de geautomatiseerde voorspellers en de werkmanagers bestaat een groot risico op privacyschending en discriminatie. De software en algoritmes rangschikken mensen en werkzaamheden op basis van al bestaande vooroordelen. Bij retailer Target worden werknemers continu onderworpen aan datagedreven spelletjes om slecht presterende of vertrekkende collega’s in kaart te brengen. Zulke spelletjes leiden niet alleen vaak tot stress en uitval, maar ook tot behendig valsspelen en gewoonweg verkeerde bedrijfsbeslissingen. Amazon’s recruitment tool bleek geen vrouwen te selecteren voor IT-functies, omdat dat in het verleden niet gebeurde.

Lees verder op FD.nl