Het gaat om de zogeheten kwaliteitstoets ROM: in Nederland vullen
honderdduizenden psychiatrisch patiënten online vragenlijsten in over de
kwaliteit van hun zorg. Met software worden deze vragenlijsten zodanig
bewerkt dat ze volgens de SBG niet meer herleidbaar zijn tot een
patiënt. In de aanloop naar het kort geding had de SBG extra maatregelen
genomen om de uitkomsten van vragenlijsten nog lastiger herleidbaar te
maken. Volgens de aanklagers blijft er nog genoeg informatie over,
zoals geslacht, leeftijd en de klachten, om iemand zonder naam te
identificeren. De behandelgegevens die verzekeraars krijgen, zijn dus
niet meer direct herleidbaar naar patiënten. Of ze nog indirect
herleidbaar zijn acht de rechter „onvoldoende aannemelijk” en te
ingewikkeld voor een kort geding.

De klagers hadden gewaarschuwd dat het combineren van de
ROM-gegevens met andere gegevens de identiteit van patiënten alsnog zou
kunnen weggeven. De rechter verwijst voor dit soort scenario’s door naar
een bodemprocedure. Ard-Jan Dunnik van Brinkhof advocaten zegt dat
hij „de nodige aanknopingspunten” ziet voor vervolgstappen, maar eerst
met zijn cliënten wil overleggen.

Er ontstond afgelopen maanden onrust in de geestelijke
gezondheidszorg nadat minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) in
antwoord op kritische Kamervragen zei dat er expliciete toestemming
nodig is van patiënten voor het delen van ROM-gegevens met verzekeraars.
Momenteel worden zorginstellingen geacht ook zonder toestemming van
patiënten ROM-gegevens door te geven aan de SBG. De Autoriteit
Persoonsgegevens doet onderzoek naar deze zaak.

Met de ROM, bedoeld om de zorg te verbeteren, wordt het effect van
psychiatrische behandeling gemeten. De uitkomsten kunnen op het niveau
van instelling, afdeling of psychiater vergeleken worden met landelijke
standaarden. De weerstand tegen de ROM komt niet alleen door de
twijfels over privacy. De ggz is verdeeld als het gaat om het geloof
in de ROM als manier voor verzekeraars om instellingen te vergelijken.

Verzekeraars kunnen door op een systeem in te loggen de
ROM-prestaties bekijken van de zorginstellingen waarmee ze contracten
hebben gesloten. Sinds de oprichting van de SBG in 2011, financieren
verzekeraars deze dataverzameling. Volgens de Algemene Rekenkamer geeft
deze kennis over ROM-prestaties verzekeraars een voordeel bij
onderhandelingen over zorginkoop.

Het doorgeven van ROM-gegevens aan verzekeraars is officieel al
verplicht, maar vanaf januari 2018 krijgen psychiaters ook geen
behandelingen meer vergoed als ze niet genoeg ROM-gegevens doorgeven.

Bron: NRC.nl